65 godina postojanja Arhiva RS u Banjaluci: Od dva službenika do kulturnog i naučnog centra


Svečana akademija, koja je održana u petak, izložbe i promocije bile su sastavni dio obilježavanja 65 godina rada Arhiva Republike Srpske (1953 – 2018).

Bojan Stojnić, direktor Arhiva RS, podsjetio je da je početak arhivske službe na teritoriji grada Banjaluka vezan za 20. april 1953. godine, jer je tog datuma osnovan Arhiv grada Banjaluka.

“Bio je to mali arhiv sa svega dva službenika. Godine 1963. je prerastao u Arhiv Bosanske Krajine sa sjedištem u Banjaluci. Jedno vrijeme je bio najveći regionalni arhiv u socijalističkoj Jugoslaviji. Stvaranjem Republike Srpske 1992. godine nastaje i Arhiv RS, a u njegovom sastavu, osim sjedišta u Banjaluci, djeluju arhivi u Doboju i Foči”,
istakao je Stojnić.

Stojnić je dodao da je Arhiv RS danas kulturna i naučna institucija u Banjaluci, ali i Republici Srpskoj. Naglašava da je ova institucija rasla kao i grad na Vrbasu i razvijala se kao i Republika Srpska od 1992. godine do danas.

“Danas Arhiv RS raspolaže s više od 850 fondova i zbirki, najveći broj njih se nalazi u Banjaluci, ali i u Doboju, Foči, Zvorniku, Sokocu i Trebinju. Građa je od 17. vijeka pa do današnjih dana na više jezika. Najstarija građa je na osmanskom turskom jeziku, pa na njemačkom jeziku pisana gotikom, a ozbiljnije arhive imamo iz Kraljevine Jugoslavije, socijalističke Jugoslavije i Republike Srpske”, naglasio je Stojnić.

Osim svečane akademije, koja je održana u petak u Kulturnom centru Banski dvor, u četvrtak veče je otvorena i izložba arhivskih dokumenata “Školstvo u Banjaluci za vrijeme Kraljevine Jugoslavije 1918 – 1941”.

Stojnić je napomenuo da za ovu izložbu nisu korišteni samo dokumenti i fotografije iz Arhiva RS, već i građa Arhiva Jugoslavije.

“Ova izložba je rađena povodom jubileja, 65 godina postojanja Arhiva RS, ali i Dana grada Banjaluka, 22. aprila. Izložba je rađena pod pokroviteljstvo grada Banjaluka, koji je pružio moralnu, ali i finansijsku podršku”, dodao je Stojnić.

Autorka izložbe “Školstvo u Banjaluci za vrijeme Kraljevine Jugoslavije 1918 – 1941” Ljubica Aćimović dodala je da nije bilo jednostavno pripremiti izložbu o školstvu u Bosanskoj Krajini jer postoji mnoštvo dokumenata i izvještaja koji govore o školstvu, ali i dokumenata koji govore o nastanku novih škola, njihovom opremanju i učiteljskom kadru.

“Svaki pano je jedna izložba, gdje su prikazane sve škole u Banjaluci od 1918. do 1941. godine. Prikazani su objekti, lokacije, vrijeme gradnje, fotografije direktora, fotografije učitelja, profesora kao i popisi nastavnika koji su radili u školama”, naglasila je Aćimovićeva.

Autorka izložbe je istakla da je školske 1940/1941. godine u Banjaluci bilo šest državnih mješovitih škola, jedna ženska škola i osam srednjih škola.

Gradonačelnik Banjaluke Igor Radojičić naglasio je da upravo s tom izložbom počinje sedmica izložbi u kojoj učestvuju sve institucije kulture u Banjaluci.

“Svaka institucija je dala svoj doprinos. Kada je riječ o Arhivu RS, s obzirom na to da slavi jubilej postojanja, ovoga puta se bavio jednom temom iz naše istorije, konkretno školstvom, na šta će se nastaviti izložba koju ćemo imati naredne sedmice, a to je obilježavanje 150 godina Prve srpske čitaonice u Banjaluci. Važno je podsjećanje na istorijske korake u gradu Banjaluci”, istakao je Radojičić.

U petak je u popodnevnim časovima otvorena i izložba “Arhivsko blago Republike Srpske”, te održana promocija zbornika radova “Privreda Banjaluke i Bosanske Krajine u nastanku i razvoju kapitalizma 1878 – 1941”.